اصول طراحی رابط گرافیکی نرم افزار-قسمت ۱

طراحی نرم افزار زیر مجموعه ای از علم مهندسی نرم افزار میباشد که به فرایند حل مساله در تولید یک نرم افزار می پردازد.

دراین نوشتار منظور من از طراحی نرم افزار پرداختن به موضوع بصری و گرافیکی یک نرم افزار است یا واسط گرافیکی نرم افزار.

اصول طراحی نرم افزار در طی سالهای گذشته از حیات این صنعت دچار تحولات بسیاری بوده، در سالهای ابتدایی توجه ویژه ای به این امر نمی شد ولی از وقتی که گرافیک کامپیوتری با به عرصه گذاشت و جایگاه خود را اثبات کرد، تولید نرم افزار رنگ دیگری به خود گرفت به طوری که شرکت های تولید کننده نرم افزار با یکدیگر به رقابت گسترده ای پرداختند، این رقابت در زیبایی، کارایی و… نرم افزار ها بود به طور کلی نمی توان گفت که این نحوه رقابت موجب پیشرفت صد در صد علم مهندسی نرم افزار و طراحی نرم افزار شد، زیرا در نمونه های متعددی از نرم افزار ها مشاهده میکنیم که کیفیت، کارایی، پایداری و سرعت اجرای نرم افزار قربانی عواملی همچون رنگ ها، اشکال هندسی، پویا نمایی ها و… شده است.

در سالهای اول حیات علم مهندسی نرم افزار، تولید نرم افزار به شکل امروزی رواج نداشته، نه ابزار های امروزی و نه تکنولوژی های حال حاضر در اختیار تولید کننده گان نرم افزار قرار داشت و نه سخت افزار قدرتمند، با رونمایی از زبان های برنامه نویسی شی گرا کمک شایانی به فرایند طراحی گرافیکی نرم افزار شد، استفاده آسان از قابلیت های گرافیکی، استفاده از اشیا و عناصر گرافیکی و روش کد نویسی پیشرفته تر برای اجرا و استفاده از این عناصر و اشیاء دلیل محکمی بر این ادعا است.

با پیشرفت روز افزون زبانهای برنامه نویسی شی گرا و محیط های توسعه نرم افزار، پلتفرم ها و فریم ورک ها، ابداع و خلق ابزارهای تولید و توسعه نرم افزار شاهد انقلاب در زمینه تولید نرم افزار هستیم و نمونه های بسیاری را هر روز مشاهد میکنیم و گاها لذت می بریم.

تا به اینجا تاریخچه مختصری از فراید توسعه طراحی گرافیکی سیستم های نرم افزاری را مرور کردیم. نکته ای که باید به آن اشاره کنم این است که بعضی نرم افزار ها اصولا نیازی به طراحی گرافیکی ندارند زیرا در پس زمینه اجرا می شوند و یا کار خاصی را انجام میدهند که از چشم کاربر دور می ماند.

ما اینجا راجع به نرم افزارهایی صحبت میکنیم که با کاربر تعامل دارند، از خود واکنش نشان می دهند و به طور کلی دیده میشوند. مانند نرم افزار های اطلاع رسانی، آموزشی، چند رسانه ای، نرم افزار های عمومی و کاربردی، صنعتی و…

در طراحی واسط گرافیکی این نوع از نرم افزارها عواملی همچون:

رنگ

پویا نمایی

اشکال هندسی

مقیاس

نوع  قلم

نوع نوشتار

و…

نقش بسیار موثری را ایفا می کنند.

رنگ

در طراحی واسط گرافیکی کاربر برای نرم افزار رنگ و ترکیب انها نقش بسزایی در دیده شدن و مورد قبول واقع شدن ایفا میکنند. برای رنگ بندی نرم افزار ها باید به عواملی همچون: نوع نرم افزار، موضوع نرم افزار، مخاطبان نرم افزار، شرایط و محیط استفاده از نرم افزار و… توجه داشت. برای مثال برای تولید یک نرم افزار آموزشی برای سنین ۶ تا ۱۲ سال باید از ترکیب رنگ روشن و شاد به طوری که چشم را خسته نکند استفاده کرد.

color

پویا نمایی

پویا نمایی ها و استفاده از آن در طراحی واسط گرافیکی کاربر یک امر سلیقه ای به حساب می آید. به نظر من استفاده نکردن از پویا نمایی بهتر از استفاده کردن نادرست از آن است. در استفاده از پویا نمایی در نرم افزار رعایت مسائلی همچون کیفیت کار، چینش، نحوه نمایش و رعایت اصول فرهنگی جامع بسیار موثر است. برای مثال برای تولید یک نرم افزار صنعتی و سازمانی نیازی به استفاده از پویا نمایی نیست ولی برای یک نرم افزار اطلاع رسانی و چند رسانی خوب است استفاده شود به شرط آنکه در چار چوب قواعدی که مطرح شد.

اشکال هندسی

آن اوایل که طراحی واسط کاربر در روزهای نخست حیات خود بود برای ایجاد اشکال هندسی (برای مثال ایجاد یک مستطیل که نوشته ای را در بر گرفته باشد) نیاز به چندید خط کد نویسی بود ولی حالا با یک کامپوننت ساده کار قابل انجام است نکته ای که مهم است کجا و چگونگی استفاده از این نوع کامپوننت ها است. به طوری که در ذهن مخاطب دید منفی ایجاد نکند و کاربر حس منفی به نرم افزار نداشته باشد.

مقیاس

مقیاس ها در کل موضوعی هستند که کمتر طراحی به آنها توجه میکند. اینکه پاراگراف ها، نوشته ها، دکمه ها، تصاویر و… همه تراز و یک میزان یا با میزان مشخص در نرم افزار استفاده شوند، نکته ای است که ممکن است از دید خیلی از طراحان پنهان بماند یا مورد توجه واقع نشود.

scale

نوع قلم و نوع نوشتار

در زبان نوشتار انگلیسی این مشکل استفاده از نوع قلم به خاطر ساختار نوشتاری آنها و چند عامل دیگر تا حدودی رفع شده است ولی برای طراحانی که قصد طراحی واسط گرافیکی به زبان فارسی را دارند همیشه این چالش استفاده از کدام قلم مطرح بوده است و یا سبک نوشتار که چگونه نوشته ها را به کاربران عرضه کنند. من استفاده از قلم میترا پر رنگ و قالب نوشتاری راست چین را پیشنهاد میکنم. توجه داشته باشید با استفاده از نوع نوشتار تراز ممکن است سبک  زیبا تری را ارائه بدهید ولی با ایجاد فاصله های اضافه باعث خسته شدن چشم کاربر می شوید. البته نرم افزار های واژه پرداز پیشرفته به نحوی این مشکل را رفع کرده اند اما محیط های توسعه و طراحی نرم افزارها هنوز امکانات گسترده نرم افزار های واژه پرداز را در خود ندارند.

font

تا به اینجا تا حدودی با مسایل کلیدی طراحی رابط کاربری آشنا شدیم. در نوشتار ها بعدی به مسایل پیچیده تر خواهیم پرداخت.

موارد مشابه

۱ دیدگاه

  1. سلام وقتتون بخیر.
    برای یه پروژه دانشگاهی توی گوگل سرچ کردم و رسیدم به سایتتون.
    با اجازتون از مطلبتون استفاده کردم.
    باید بگم واقعا سایتتون عالی بود.
    امیدوارم همیشه موفق باشید 🙂

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

8 + 10 =